Sirküler No:2009-032 Sağlık Kuruluşlarında Çalışan Hekimlerin (Diş Hekimleri ve Veteriner Hekimler Dahil) Vergilendirilmesi, Hekimlerin POS Cihazı Bulundurma ve Kullanma Zorunlulukları ve Sosyal Güvenlik Kurumu Adına Muayene Katılım Payı Tahsil Edilmesi

S   0   R   K   Ü   L   E   R         R   A   P   O   R

Tarih:

16/02/2009

Say1:

2009 / 32

Konu:

 Sal1k Kurulu_lar1nda Çal1_an HeSal1k Kurulu_lar1nda Çal1_an Hekimlerin (Di_ Hekimleri ve Veteriner Hekimler Dahil) Vergilendirilmesi, Hekimlerin POS Cihaz1 Bulundurma ve Kullanma Zorunluluklar1 ve Sosyal Güvenlik Kurumu Ad1na Muayene Kat1l1m Pay1 Tahsil Edilmesikimlerin (Di_ Hekimleri ve Veteriner Hekimler Dahil) Vergilendirilmesi, Hekimlerin POS Cihaz1 Bulundurma ve Kullanma Zorunluluklar1 ve Sosyal Güvenlik Kurumu Ad1na Muayene Kat1l1m Pay1 Tahsil Edilmesi

 

 

VERG0 USUL KANUNU S0RKÜLER0 /40

 

 

1. G0R0^:

Sal1k kurulu_lar1nda çal1_an hekimler (Di_ hekimleri ve veteriner hekimler dahil) ile i_yeri hekimlerinin ne _ekilde vergilendirilecei hususu ile hekimlerin POS cihaz1 bulundurma ve kullanma mecburiyetine ve Sosyal Güvenlik Kurumu ad1na muayene kat1l1m pay1 tahsil edilmesine ili_kin aç1klamalar bu Sirkülerin konusunu olu_turmaktad1r.

2. SALIK KURULU^LARINDA ÇALI^AN HEK0MLER0N (D0^ HEK0MLER0 VE VETER0NER HEK0MLER DAH0L) VERG0LEND0R0LMES0:

193 say1l1 Gelir Vergisi Kanununun 61 inci maddesinde,

"Ücret, i_verene tabi ve belirli bir i_yerine bal1 olarak çal1_anlara hizmet kar_1l11 verilen para ve ay1nlar ile salanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.

Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminat1 (Mali sorumluluk tazminat1), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakk1, prim, ikramiye, gider kar_1l11 veya ba_ka adlar alt1nda ödenmi_ olmas1 veya bir ortakl1k münasebeti niteliinde olmamak _art1 ile kazanc1n belli bir yüzdesi _eklinde tayin edilmi_ bulunmas1 onun mahiyetini dei_tirmez..."

Ayn1 Kanunun 65 inci maddesinde ise,

"Her türlü serbest meslek faaliyetinden doan kazançlar serbest meslek kazanc1d1r.

Serbest meslek faaliyeti; sermayeden ziyade _ahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanan ve ticari mahiyette olmayan i_lerin i_verene tabi olmaks1z1n _ahsi sorumluluk alt1nda kendi nam ve hesab1na yap1lmas1d1r."

hükümleri yer almaktad1r.

Öte yandan, 221 seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliinde ücret - serbest meslek kazanc1 ay1r1m1n1n önemi ve vergilendirmesine ili_kin kriterler ayr1nt1l1 olarak aç1klanm1_t1r.

Buna göre, sal1k kurulu_lar1nda çal1_an hekimlerin, elde ettikleri gelirin nitelii belirlenirken; hekimlerin i_e ba_lama bildirimi, bildirim üzerine düzenlenen yoklama fi_i, varsa kira sözle_mesi, özel hastane i_leten gerçek veya tüzel ki_ilerle hekim aras1nda düzenlenen sözle_meler dikkate al1narak;

- Hekimlerin, günlük çal1_ma saatlerinin bir k1sm1nda çal1_mak üzere kiralad1klar1 (sal1k kurulu_lar1n1n odalar1 dahil) bu i_yerlerinde kendi nam ve hesab1na serbest meslek faaliyetinde bulunmas1, mesleki faaliyetine ili_kin tahsilatlar1 için hizmet verdii hastalara serbest meslek makbuzu vermeleri kayd1yla elde ettikleri gelirin serbest meslek kazanc1,

- 0_veren ile hekim aras1nda hizmet sözle_mesi düzenlenmesi, i_verene tabi ve belirli bir i_yerine bal1 olarak onun emir ve talimatlar1 dahilinde çal1_1lmas1 halinde ise elde edilen gelirin ücret,

olarak deerlendirilmesi gerekmektedir.

3. HEK0MLER0N 0^ YERLER0NDE POS C0HAZI BULUNDURMA VE KULLANMA ZORUNLULUU:

Vergi Usul Kanununun mükerrer 257 nci maddesinin Bakanl11m1za verdii yetkiye istinaden ç1kar1lan 379 s1ra numaral1 Vergi Usul Kanunu Genel Teblii ile serbest meslek faaliyeti icra eden hekimlerin (di_ hekimleri ile veteriner hekimler dahil), i_ yerlerinde an1lan Teblide belirtilen özellikleri haiz kredi kart1 okuyucular1 (POS) bulundurmalar1 ve kredi kart1 ile yap1lan ödemelerde bu cihazlar1 kullanmalar1 zorunluluu getirilmi_ ve bu cihazlarla düzenlenecek POS belgelerinin, an1lan mükelleflerce yürütülen serbest meslek faaliyetlerinde Vergi Usul Kanunu uyar1nca düzenlenmi_ "serbest meslek makbuzu" olarak kabul edilmesi uygun görülmü_ ve bu uygulaman1n 01/06/2008 tarihinden itibaren ba_layaca1 aç1klanm1_, ancak uygulaman1n ba_lama tarihi 382 s1ra numaral1 Vergi Usul Kanunu Genel Teblii ile 01/09/2008 olarak dei_tirilmi_tir.

-An1lan Teblide belirtilen özellikleri haiz POS cihazlar1n1 i_ yerlerinde bulundurmayan veya i_ yerinde bulundurmakla beraber Teblide öngörülen _artlar1 ta_1mayan cihazlar1 kulland1klar1 tespit edilenlere, Vergi Usul Kanununun mükerrer 355/1 inci maddesine göre özel usulsüzlük,

-Teblide belirtilen özellikleri haiz POS cihazlar1n1 kullanmakla birlikte söz konusu tebliin 3 üncü bölümde aç1klanan özellikleri ta_1mayan ka1t rulolar1 kulland11 veya günlük kapan1_ raporu almad11 tespit edilen mükelleflere ise her bir tespit için ayr1 ayr1 olmak üzere, Vergi Usul Kanununun 352/II-7 nci  maddesine göre ikinci derece usulsüzlük,

cezas1 kesilecektir.

Ba_kanl11m1za intikal eden olaylardan, uygulamada baz1 tereddütlerin ortaya ç1kt11 anla_1lm1_ olup uygulama birliinin salanmas1 amac1yla a_a1daki aç1klamalar1n yap1lmas1 uygun görülmü_tür.

3.1. 0kametgâhlar1n1 0_yeri Adresi Olarak Gösteren Hekimlerin Durumu

2002/3 s1ra numaral1 Vergi Usul Kanunu 0ç Genelgesinde, mükelleflerin ticari, s1nai ve zirai faaliyetlerini sürdürdükleri yerlerin i_yeri özelliini ta_1yabilmesi için bu yerlerin "faaliyetin icras1na tahsis edilmesi" veya faaliyetin icra edildii "yer" olma özelliini ta_1mas1n1n _art olduu, i_tigal konusu itibariyle bir i_yeri olmaks1z1n faaliyetini yürütebilmesi mümkün olabilen mükelleflerin ikametgah adreslerinin i_yeri olarak kabulü suretiyle mükellefiyet kay1tlar1n1n yap1lmas1n1n mümkün olduu, ancak, mükelleflerin yapt1klar1 faaliyet türleri için mutlaka faaliyetin icra edilecei yerin _art olduunun vergi dairelerince tespiti halinde, bunlar1n mükellefiyet kay1tlar1n1n i_yeri adresi olmaks1z1n yap1lmas1na imkan bulunmad11 belirtilmektedir.

Buna göre, sal1k kurulu_lar1na hizmet veren ve i_ yeri adresi olarak ikametgâhlar1n1 gösteren hekimler hakk1nda yapt1r1lacak yoklama sonucunda ikametgâhlar1n1n bir bölümünün dahi "faaliyetin icras1na tahsis edilmesi" veya faaliyetin icra edildii "yer" olma özelliini ta_1d11n1n tespit edilmesi halinde bu yer hekimlik faaliyetinin yap1laca1 i_yeri olarak kabul edilecektir.

Bu itibarla, sal1k kurulu_lar1na hizmet veren ve i_ yeri adresi olarak ikametgâhlar1n1 gösteren hekimler hakk1nda yapt1r1lacak yoklama sonucunda ikametgâh1n1n bir bölümünün dahi "faaliyetin icras1na tahsis edilmesi" veya faaliyetin icra edildii "yer" olma özelliini ta_1d11n1n tespit edilmesi halinde bu yerde POS cihaz1 bulundurma ve kullanma zorunluluu bulunmaktad1r.

Dier taraftan, sal1k kurulu_lar1nda ücretli olarak görev yapmakla beraber günlük çal1_ma saatlerinin bir k1sm1nda bu kurulu_lar1n odalar1n1 kiralamak suretiyle serbest meslek faaliyetinde bulunan hekimlerin bu i_ yerlerinde POS cihaz1 bulundurmalar1 ve kullanmalar1 zorunludur.

3.2. Di_ Hekimlerinin POS Belgesi 0le Birlikte Serbest Meslek Makbuzu Düzenlemeleri

3224 say1l1 Türk Di_ Hekimleri Birlii Kanununun 40 1nc1 maddesine göre serbest meslek makbuzunun Asgari Ücret Tarifesine uygun olarak düzenlenmesi zorunlu olup, Asgari Ücret Tarifesi yakla_1k 300 kalemden olu_maktad1r.

Bu itibarla, Kanunun mükerrer 257 nci maddesindeki yetkiye dayan1larak, di_ hekimleri serbest meslek erbab1 taraf1ndan hastaya verilen hizmete ili_kin bedelin kredi kart1 ile ödenmesi s1ras1nda ihtiyaç duyulmas1 halinde, hizmetin asgari ücret tarifesinde yer alan muayene ve tedavi kalemlerinden kaç tanesini içerdiine bak1lmaks1z1n, 379 s1ra numaral1 Tebli ile bulundurma ve kullanma zorunluluu getirilen POS cihaz1 ile düzenlenecek POS belgesinin yan1s1ra an1lan Kanunun 236 nc1 maddesinde yer alan "serbest meslek makbuzu"nun da düzenlenmesi ve ayr1nt1lar1n bu belge üzerinde gösterilmesi uygun görülmü_tür.

Ancak, di_ hekimleri taraf1ndan düzenlenecek serbest meslek makbuzunda, 379 s1ra numaral1 Tebli uyar1nca düzenlenen POS belgesinin tarih ve numaras1 ile birlikte kullan1lmas1 halinde bir hüküm ifade edeceine ili_kin aç1klamaya yer verilecektir. Bununla beraber POS belgesinde yer alan toplam tahsilat tutar1 ile serbest meslek makbuzunda yer alan tutar1n farkl1 olmamas1 ve POS belgesinin serbest meslek makbuzunun asl1n1n alt1na eklenerek hastaya verilmesi gerekmektedir.

Dier taraftan, hekimlerin POS belgesi ile beraber serbest meslek makbuzu düzenlemeleri durumunda bu iki belgeden sadece birinin gelir olarak dikkate al1naca1, bu belgeyi kullanan aç1s1ndan da her iki belgeye istinaden sadece bir gider kayd1 yap1laca1 tabiidir.

3.3. Adi Ortakl1k Olarak Faaliyette Bulunan Hekimlerin Düzenleyecei POS   Belgeleri

379 s1ra numaral1 Vergi Usul Kanunu Teblii uyar1nca hekimler taraf1ndan POS cihaz1 ile düzenlenecek POS belgeleri üzerinde, mükellef bilgilerinin (ad1 soyad1, unvan1, i_ adresi, vergi dairesi ve TC kimlik numaras1) yer almas1 zorunludur.

Ancak, adi ortakl1k _eklinde faaliyet gösteren hekimlerin POS cihaz1 ile düzenleyecekleri belgede TC kimlik numaras1n1n yerine ortakl1k ad1na tesis edilen vergi kimlik numaras1 yaz1lacakt1r.

3.4. Yeni 0_e Ba_layan Hekimlerin POS Cihaz1n1 0_yerinde Bulundurma ve Kullanmaya Ba_lama Süresi

Yeni i_e ba_layan hekimlerde (di_ hekimleri ve veteriner hekimler dahil) POS cihaz1 bulundurma ve kullanma mecburiyeti i_e ba_lama tarihini takip eden 30 günün sonundaki ilk i_ gününde ba_layacakt1r. Ancak bu sürede bankaya müracaat etmi_ olmakla beraber cihaz alamad11n1 ispat eden mükellefler verilen süreyi takip eden 30 gün içerisinde yeniden POS cihaz1 temin edebilmek için Bankaya ba_vuru yapacaklard1r.

4. SOSYAL GÜVENL0K KURUMUNCA K0^0LERDEN MUAYENE KATILIM PAYININ TAHS0L ED0LMES0 SIRASINDA UYGULANACAK 0^LEMLER:

2008 y1l1 Sosyal Güvenlik Kurumu Sal1k Uygulama Teblii ile Sal1k Kurulu_lar1nda yap1lan muayene sonucunda ki_ilerden Kurum ad1na muayene kat1l1m pay1n1n kurum taraf1ndan yetki verilenlerce tahsil edilmesi uygulamas1 getirilmi_tir.

Vergi Usul Kanununun 3 üncü maddesinde, vergilendirmede vergiyi douran olay ve bu olaya ili_kin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduu, vergiyi douran olay ve bu olaya ili_kin muamelelerin yemin hariç her türlü delille ispatlanabilecei hükmü yer almaktad1r.

Ayn1 Kanunun 227 nci maddesinde, bu kanunda aksine hüküm olmad1kça bu kanuna göre tutulan ve üçüncü _ah1slarla olan münasebet ve muamelelere ait olan kay1tlar1n tevsikinin mecburi olduu hükme balanm1_t1r.

An1lan Kanunun 229 uncu maddesinde ise faturan1n, sat1lan emtia veya yap1lan i_ kar_1l11nda mü_terinin borçland11 mebla1 göstermek üzere emtiay1 satan veya i_i yapan tüccar taraf1ndan mü_teriye verilen ticari vesika olduu belirtilmi_tir.

Dier taraftan, kredi kartlar1, i_letme taraf1ndan yap1lan bir mal sat1_1 veya hizmet ifas1n1n bedelinin ödenmesi için kullan1lan bir ödeme arac1d1r. Fatura ise, sat1lan emtia veya yap1lan i_ kar_1l11nda düzenlenen ve borçlan1lan mebla1 gösteren tahakkuk belgesi olup ödeme belgesi deildir. Bu nedenle fatura, mükellefler taraf1ndan kredi kart1 ile yap1lan ödemelere ili_kin düzenlenmemekte, mal sat1_1 veya hizmet ifas1 sonucuna göre tanzim edilmektedir.

Yap1lan aç1klamalar uyar1nca, Sosyal Güvenlik Kurumu ad1na muayene kat1l1m pay1 tahsil edilmesi s1ras1nda ki_ilere herhangi bir mal sat1_1 veya hizmet yap1lmad11ndan, bu uygulamaya yönelik olarak tahsilat1 yapanlarca (eczane, özel sal1k kurumu, vb.) bir belge düzenlenmesine gerek bulunmamaktad1r.

Öte yandan, Katma Deer Vergisi Kanununun 1/1 inci maddesine göre her türlü ticari, zirai ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yap1lan teslim ve hizmetler katma deer vergisine tabi bulunmaktad1r.

Ayn1 Kanunun 42 nci maddesinin verdii yetkiye dayan1larak Bakanl11m1zca _ekil ve muhteviyat1 belirlenen 1 No.lu Katma Deer Vergisi Beyannamesinde beyannameye eklenecek belgeler say1lm1_, beyannamenin 6 nc1 Tablosunun 45 inci sat1r1na "Kredi Kart1 ile Tahsil Edilen Teslim ve Hizmet Bedelleri" nin (bu dönemde gerçekle_tirilen teslim ve hizmetlere ait bedelin, kredi kart1 ile tahsil edilen k1sm1) (e-Beyannamenin Sonuç Hesaplar1-Dier Bilgiler -Kredi Kart1 ile Tahsil Edilen Teslim ve Hizmetlerin Katma Deer Vergisi Dahil Kar_1l11n1 Te_kil Eden Bedel) yaz1laca1 aç1klanm1_t1r.

Bu düzenlemeyle vergiyi douran olay1n vuku bulup bulmad11na bak1lmaks1z1n belirli bir dönemde kredi kart1 ile yap1lan tahsilatlar1n gösterilmesi öngörülmektedir.

Bu çerçevede, tahsilat1 yapanlarca Sosyal Güvenlik Kurumu ad1na tahsil edilen muayene kat1l1m pay1, bunlar1n Kurumdan alacaklar1na kar_1l1k yap1lan ve avans nitelii ta_1yan bir ödeme olmas1 nedeniyle katma deer vergisine tabi bulunmamakla birlikte bu bedelin kredi kart1 ile tahsil edilmesi halinde, mükellefçe verilecek beyannamenin ilgili dönemde gerçekle_tirilen teslim ve hizmetlere ait bedelin kredi kart1 ile tahsil edilen k1sm1nda yer alacakt1r. Ancak, yer alan bu tutar1n Tablo I (e-Beyannamede Matrah)'de beyan edilen tutar ile uyum göstermemesi ve vergi dairesince bu hususun mükelleften sorulmas1 halinde tahsilat1n Sosyal Güvenlik Kurumuna aktar1lan hasta kat1l1m paylar1na ait olduu "izah" nedeni olarak kullan1labilecektir.

Duyurulur.