Serbest Bölgeler Kanunu'nda Bazı Değişiklikler Yapılması Amacıyla Hazırlanan 5810 Sayılı "Serbest Bölgeler Kanunu İle Gümrük Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" 25 Kasım 2008 Tarihli Resmi Gazete'de Yayımlanmıştır

SERBEST BÖLGELER KANUNU'NDA BAZI DE0^0KL0KLER YAPILMASI AMACIYLA HAZIRLANAN 5810 SAYILI "SERBEST BÖLGELER KANUNU 0LE GÜMRÜK KANUNUNDA DE0^0KL0K YAPILMASINA DA0R KANUN" 25 KASIM 2008 TAR0HL0 RESM0 GAZETE'DE YAYIMLANMI^TIR

Serbest Bölgeler Kanunu'nda baz1 dei_iklikler yap1lmas1 amac1yla haz1rlanan 5810 say1l1 "Serbest Bölgeler Kanunu ile Gümrük Kanununda Dei_iklik Yap1lmas1na Dair Kanun" 12 Kas1m 2008 günü Meclis Genel Kurulu'nda kabul edilmi_ ve 25 Kas1m 2008 tarihli Resmi Gazete'de yay1mlanm1_t1r.

5810 say1l1 "Serbest Bölgeler Kanunu ile Gümrük Kanununda Dei_iklik Yap1lmas1na Dair Kanun" konu ba_l1klar1 ile a_a1da özetlenmi_tir.

*        

*       1) Kanun serbest bölgeler ihracata dönük merkezler haline getirmeyi amaçlanm1_t1r.

5810 Say1l1 Kanun, ihracata yönelik yat1r1m ve üretimi te_vik etmek, dorudan yabanc1 yat1r1mlar1 ve teknoloji giri_ini h1zland1rmak, i_letmeleri ihracata yönlendirmek ve uluslararas1 ticareti geli_tirmek amac1yla serbest bölgelerin kurulmas1, yer ve s1n1rlar1yla faaliyet konular1n1n belirlenmesi, yönetimi, i_letilmesi, bölgelerdeki yap1 ve tesislerin te_kili ile ilgili hususlar1 kapsamaktad1r.

5810 say1l1 Kanunun, özü itibariyle 2004 y1l1nda yap1lan dei_ikliklerle cazibesini yitirmeye ba_layan Serbest Bölgeleri ihracata dönük merkezler haline getirmeyi amaçlanm1_t1r.

*        

*       2) Bölgenin düzenleme esaslar1n1 düzenleyen 5. maddesinde yap1lan dei_iklikle yerli veya yabanc1 gerçek veya tüzel ki_iler D1_ Ticaret Müste_arl11ndan ruhsat almak kayd1yla serbest bölgelerde faaliyette bulunabilecektir. Maddenin yürürlük tarihi, 25.11.2008 olarak belirlenmi_tir.

*        

*       3) Serbest bölgelerde faaliyette bulunan yat1r1mc1 kullan1c1lara Hazinenin özel mülkiyetinde bulunan arazi, arsa ve binalar kiralanabilir veya bunlar üzerinde 49 y1la kadar irtifak hakk1 tesis edilebilecek ve Devletin hüküm ve tasarrufu alt1ndaki yerler için ayn1 süre ile kullanma izni verilebilecektir. Maddenin yürürlük tarihi, 25.11.2008 olarak belirlenmi_tir.

*        

*       4) Gümrük Kanunu ile Serbest Bölgeler Kanunu aras1nda uyum salanarak, buradan kaynaklanan sorunlar1n ortadan kald1r1lmas1 hedeflenmi_tir.

 

 

Serbest Bölgeler Kanununun 6 nc1 maddesinde yer alan "serbest bölgeler gümrük bölgesi d1_1nda say1l1r" hükmü yerine, Serbest bölgeler, Türkiye Gümrük Bölgesinin parçalar1 olmakla beraber; serbest dola_1mda olmayan e_yan1n herhangi bir gümrük rejimine tabi tutulmaks1z1n ve serbest dola_1ma sokulmaks1z1n, gümrük mevzuat1nda öngörülen haller d1_1nda kullan1lmamak ya da tüketilmemek kayd1yla konulduu, ithalat vergileri ile ticaret politikas1 önlemlerinin ve kambiyo mevzuat1n1n uygulanmas1 bak1m1ndan Türkiye Gümrük Bölgesi d1_1nda olduu kabul edilen ve serbest dola_1mdaki e_yan1n bir serbest bölgeye konulmas1 nedeniyle normal olarak e_yan1n ihrac1na bal1 olanaklardan yararland11 yerlerdir." Hükmü getirilmi_tir.

Yeni hüküm 4458 say1l1 Gümrük Kanununun 152 nci maddesinde yer alan hüküm ile paralel bir düzenlemedir. Bu _ekilde, Gümrük Kanunu ile Serbest Bölgeler Kanunu aras1nda uyum salanarak, buradan kaynaklanan sorunlar1n ortadan kald1r1lmas1 hedeflenmi_tir.

5810 say1l1 Kanunda, AB uygulamas1na paralellik ta_1mayan baz1 hükümler için uygulanma süresi, Türkiye'nin AB'ye tam üye olmas1 tarihine kadarki dönem olarak öngörülmü_tür. Bu kapsamda, Türkiye AB'ye tam üye oluncaya kadar serbest bölgeler gümrük rejimleri aç1s1ndan Türkiye Gümrük Bölgesi d1_1nda, men_e hükümlerinin uygulanmas1 yönünden ise Türkiye Gümrük Bölgesinden say1lacakt1r

Yap1lan dei_iklik ile serbest bölgeler, Türkiye Gümrük Bölgesinin parçalar1 olmakla beraber; serbest dola_1mda olmayan e_yan1n herhangi bir gümrük rejimine tabi tutulmaks1z1n ve serbest dola_1ma sokulmaks1z1n, gümrük mevzuat1nda öngörülen haller d1_1nda kullan1lmamak ya da tüketilmemek kayd1yla konulduu, ithalat vergileri ile ticaret politikas1 önlemlerinin ve kambiyo mevzuat1n1n uygulanmas1 bak1m1ndan Türkiye Gümrük Bölgesi d1_1nda olduu kabul edilen ve serbest dola_1mdaki e_yan1n bir serbest bölgeye konulmas1 nedeniyle normal olarak e_yan1n ihrac1na bal1 olanaklardan yararland11 yerler olarak belirlendi.

Maddenin yürürlük tarihi, 25.11.2008 olarak belirlenmi_tir.

*       5) 5810 say1l1 Kanun ile, daha önce istee bal1 olarak ihracat i_lemlerinde prosedürlerden muafiyet tutar1 olan 500 ABD Dolar1, 5000 ABD Dolar1na ç1kart1lm1_t1r.

Serbest Bölgedeki mallar1 düzenleyen 8. maddede yap1lan dei_iklik ile bedeli 5 bin dolar veya kar_1l11 YTL'yi geçmeyen Türkiye mahreçli mallar, istee bal1 olarak ihracat i_lemine tabi tutulmayabilecek.

Bilindii gibi dei_iklik öncesi söz konusu rakam 500 dolar idi.

Bu _ekilde, serbest bölge ile Türkiye aras1nda küçük k1ymetli e_ya sirkülasyonunun ihracat prosedürlerinden geçmeksizin (örnein ihracat beyannamesi verilmesi ve gümrük kontrollerinin yap1lmas1 gibi) gerçekle_tirilmesinin önü aç1lm1_ ve firmalara esneklik salanm1_t1r. Ancak, bu tür durumlarda ihracat istisnas1ndan faydalan1lamayaca1 da bilinmelidir.

Maddenin yürürlük tarihi, 25.11.2008 olarak belirlenmi_tir.

*       6) Serbest Bölgeler Kanununun 12 nci maddesinde yap1lan dei_iklikle, serbest bölgelerde uygulanmayacak kanunlar aras1nda 4817 say1l1 Yabanc1lar1n Çal1_ma 0zinleri Hakk1nda Kanun da say1lm1_t1r. Bu _ekilde serbest bölgelerde yabanc1 personel çal1_t1r1lmas1 da kolayla_t1r1lm1_t1r.

3128 Say1l1 Serbest Bölgeler Kanunun Uygulanmayan hükümleri düzenleyen 12. maddede yap1lan dei_iklik ile Serbest bölgelerde 4817 say1l1 Yabanc1lar1n Çal1_ma 0zinleri Hakk1nda Kanun, 4875 say1l1 Dorudan Yabanc1 Yat1r1mlar Kanunu, 5393 say1l1 Belediye Kanununun ölüm ve yang1n halleri, kanalizasyonlar1n in_a ve tamiri ile içme, kullanma, endüstri suyunu salamaya ve gaz, su, elektrik sarfiyat1n1 denetlemeye yönelik maddeleri d1_1nda kalan hükümleri, 5682 say1l1 Pasaport Kanunu, 5683 say1l1 Yabanc1lar1n Türkiye'de 0kamet ve Seyahatleri Hakk1nda Kanun ile dier kanunlar1n bu Kanuna ayk1r1 hükümleri uygulanmayacakt1r. Bu _ekilde serbest bölgelerde yabanc1 personel çal1_t1r1lmas1 da kolayla_t1r1lm1_t1r.

Maddenin yürürlük tarihi, 25.11.2008 olarak belirlenmi_tir.

*       7) 5810 say1l1 "Serbest Bölgeler Kanunu ile Gümrük Kanununda Dei_iklik Yap1lmas1na Dair Kanun" ile Gelir ve Kurumlar Vergisi yönnden, AB'ye tam üye oluncaya kadar bölgede imal edilen mamullerin sat1_1ndan elde edilen kazançlar için gelir ve kurumlar vergisi istisnas1 devam ettirilmi_tir. Buna ilave olarak, faaliyet ruhsatlar1n1n hangi tarihte al1nd11na bak1lmaks1z1n, bölgede üretilen ürünlerin FOB bedelinin en az %85'ini yurt d1_1na ihraç eden mükellefler için 01.01.2009 itibariyle personele ödenen ücretler bak1m1ndan da AB'ye tam üye olununcaya kadar devam etmek üzere gelir vergisi istisnas1 getirilmi_tir. Bakanlar Kuruluna %85 oran1n1 %50'ye kadar indirme yetkisi verilmi_tir. Y1ll1k sat1_ tutar1 %85 oran1n1n alt1nda kal1rsa ne olaca1 da Kanunda belirtilmi_tir. Bu durumda, zaman1nda tahsil edilmeyen vergiler gecikme zamm1 al1narak tahsil edilecek, ancak ceza uygulanmayacakt1r. 3218 say1l1 Maddenin yürürlük tarihi, 1 Ocak 2009 olarak belirlenmi_tir.

01.Ocak 2008 den geçerli olmak üzere 3128 say1l1 Serbest Bölgeler Kanunu'nun geçici 3. Maddesi a_a1daki _ekilde dei_mi_tir.

MADDE 7- 3218 say1l1 Serbest Bölgeler Kanununun geçici 3 üncü maddesinin ikinci f1kras1 a_a1daki _ekilde dei_tirilmi_tir.

''Avrupa Birliine tam üyeliin gerçekle_tii tarihi içeren y1l1n vergilendirme döneminin sonuna kadar;

a) Serbest bölgelerde üretim faaliyetinde bulunan mükelleflerin bu bölgelerde imal ettikleri ürünlerin sat1_1ndan elde ettikleri kazançlar1 gelir veya kurumlar vergisinden müstesnad1r. Bu istisnan1n 193 say1l1 Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin birinci f1kras1n1n (6) numaral1 bendinin (b) alt bendi ile 5520 say1l1 Kurumlar Vergisi Kanununun 15 inci ve 30 uncu maddeleri uyar1nca yap1lacak tevkifata etkisi yoktur.

b) Bu bölgelerde üretilen ürünlerin FOB bedelinin en az  % 85'ini yurtd1_1na ihraç eden mükelleflerin istihdam ettikleri personele ödedikleri ücretler gelir vergisinden müstesnad1r. Bu oran1 % 50'ye kadar indirmeye ve kanuni seviyesine kadar yükseltmeye Bakanlar Kurulu yetkilidir. Y1ll1k sat1_ tutar1 bu oran1n alt1nda kalan mükelleflerden zaman1nda tahsil edilmeyen vergiler cezas1z olarak, gecikme zamm1yla birlikte tahsil edilir.

c) Bu bölgelerde gerçekle_tirilen faaliyetlerle ilgili olarak yap1lan i_lemler ve düzenlenen ka1tlar damga vergisi ve harçlardan müstesnad1r.

Bu maddenin uygulanmas1na ili_kin usul ve esaslar1 belirlemeye Maliye Bakanl11 yetkilidir.''

Serbest Bölgeler Kanunu'nun geçici 3. maddesinde dei_iklik yapan 7. maddenin yürürlük tarihi, yay1mlanan Kanun'da 1 Ocak 2009 olarak belirlenmi_tir.

 

 

*       8) 5810 say1l1 Kanunun 9 unu maddesinin son f1kras1na göre Özel Tüketim Vergisine konu olan ve serbest bölgeye ihraç edildikten sonar buralarda tüketilen veya kullan1lan ürünlerin 5810 say1l1 Kanunun yürürlüünden önce ödenmeyen Özel Tüketim Vergileri ile ilgili olarak, tarhiyat yap1lamayacak, yap1lan tarhiyatlardan vazgeçilecek, tahakkuk eden tutarlar ise terkin edilecektir.

4458 Say1l1 Gümrük Vergisi Kanunun 152 nci, birinci f1kras1n1n (a) bendi hariç olmak üzere 157 nci, 158 inci ve bölgede faaliyette bulunan i_letmelerin ihtiyaçlar1yla s1n1rl1 olarak 185 inci maddelerinin 3218 say1l1 Serbest Bölgeler Kanununa ayk1r1 olan hükümleri, Avrupa Birliine tam üyeliin gerçekle_tii tarihe kadar uygulanmaz. Ancak 158 inci ve 185 inci madde hükümleri, 4760 say1l1 Özel Tüketim Vergisi Kanunu yönünden uygulanmaya devam olunur.

Bu maddenin yürürlüe girdii tarihten önceki dönemler için 4760 say1l1 Kanuna göre tarhiyat yap1lmaz, daha önce yap1lan tarhiyatlardan vazgeçilir, tahakkuk eden tutarlar terkin edilir. Tahsil edilmi_ tutarlar ret ve iade edilmez."

Maddenin yürürlük tarihi, 25.11.2008 olarak belirlenmi_tir.

*       9) 25.11.2008 tarihten önce serbest bölgelerde faaliyet ruhsat1 alm1_ olan kullan1c1lara kiralanan arazi, arsa ve binalardan Hazinenin mülkiyetinde bulunanlar1n ruhsat ve kira süresi, D1_ Ticaret Müste_arl11nca 49 y1la kadar uzat1labilecek.

               3218 say1l1 Serbest Bölgeler Kanununa a_a1daki geçici maddeler eklenmi_tir.

"GEÇ0C0 MADDE 5 - Bu maddenin yürürlüe girdii tarihten önce serbest bölgelerde faaliyet ruhsat1 alm1_ olan kullan1c1lara kiralanan arazi, arsa ve binalardan Hazinenin mülkiyetinde bulunanlar1n ruhsat ve kira süresi, D1_ Ticaret Müste_arl11nca 49 y1la kadar uzat1labilir. Bu maddenin uygulanmas1na ili_kin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir

Maddenin yürürlük tarihi, 25.11.2008 olarak belirlenmi_tir.

*       10) 3218 say1l1 Serbest Bölgeler Kanununun Serbest Bölgenin Bölgenin düzenleme esaslar1n1 belirleyen, 5. maddede belirtilen i_lemler, 2886 say1l1 Devlet 0hale Kanunu hükümlerine tabi olmayacakt1r. Maddenin yürürlük tarihi, 25.11.2008 olarak belirlenmi_tir.

      11)   Serbest bölgede gerçekle_tirilen faaliyetlere ilgili olarak yap1lan i_lemler ve  düzenlenen ka1tlar damga vergisi ve harçlardan müstesna tutulmu_tur.

Bu bölgelerde gerçekle_tirilen faaliyetlerle ilgili olarak yap1lan i_lemler ve düzenlenen ka1tlardan, damga vergisi ve harç al1nmayacak. Bu maddenin uygulanmas1na ili_kin usul ve esaslar1 belirlemeye Maliye Bakanl11 yetkili k1l1nd1.

Maddenin yürürlük tarihi, 25.11.2008 olarak belirlenmi_tir.

*       12) Kanunun faaliyet konular1n1 düzenleyen 4. maddesinin ba_l11 "Faaliyet konular1 ve koordinasyon" olarak dei_tirilmi_tir. Böylece, serbest bölgelerde Yüksek Planlama Kurulunca uygun görülecek her türlü s1nai, ticari ve hizmetle ilgili faaliyetler yap1labilecektir. Maddenin yürürlük tarihi, 25.11.2008 olarak belirlenmi_tir.

*       13) Üretici i_letmelerin talepleri hariç olmak üzere, fiyat, kalite ve standartlarla ilgili olarak kamu kurum ve kurulu_lar1na kanunlarla ve dier mevzuatla verilen yetkiler serbest bölgelerde uygulanmayacakt1r. Maddenin yürürlük tarihi, 25.11.2008 olarak belirlenmi_tir.

       13) Serbest bölgeler koordinasyon kurulu olu_turuldu.

Serbest bölgelerde yap1lan faaliyetleri deerlendirmek, bu bölgelerin geli_tirilmesine ve sorunlar1n çözümüne ili_kin stratejileri belirlemek ve önerilerde bulunmak üzere Serbest Bölgeler Koordinasyon Kurulu olu_turuldu. Kurulun te_kili ile çal1_ma usul ve esaslar1 yönetmelikle belirlenecektir.

Maddenin yürürlük tarihi, 25.11.2008 olarak belirlenmi_tir.

 

 

Çal1_malar1n1zda Ba_ar1lar Dileriz

                                                                                                          Sayg1lar1m1zla