Bankalar ile kamu ve özel kuruluşlar arasında yapılan maaş ödeme protokolleri kapsamındaki promosyon ödemelerinin vergilendirilmesi

Özet: Maliye Bakanl11 taraf1ndan, 21 Kas1m 2008 tarihinde yay1nlanan 4 seri numaral1 Veraset ve 0ntikal Vergisi Kanunu Sirkülerinde, kamu ve özel kurulu_lar ile bankalar aras1nda yap1lan maa_ ödeme protokolleri gereince, bankalar taraf1ndan söz konusu kurulu_lara veya personeline yap1lan "e;promosyon"e; ödemelerinin gelir vergisi ve veraset ve intikal vergisi kapsam1nda deerlendirilmesine yer verilmi_tir.

1. Gelir vergisi aç1s1ndan deerlendirme

- Maa_ promosyonlar1n1n bankalar taraf1ndan, gerek kamu gerekse de özel kurulu_lar1n çal1_anlar1na, dorudan, puan veya nakit olarak ödenmesi durumunda, banka ile çal1_anlar aras1nda i_çi-i_veren ili_kisi olmad11ndan, bu ödemelerin ücret olarak deerlendirilmemesi gerektii kanaatindeyiz.

- Bankalar taraf1ndan, vergi mükellefi olsun veya olmas1n, promosyon anla_mas1 yap1lan kamu ve özel kurulu_lara ödeme yap1lmas1 ve bu ödemelerin gelir olarak kaydedilmeden çal1_anlara aynen aktar1lmas1 halinde, ödeme yapan kurum arac1 durumunda olaca1ndan, çal1_anlara yap1lan bu türden ödemelerin de ücret olarak deerlendirilmemesi gerektiini dü_ünüyoruz.

- Ancak bu tutarlar1n banka taraf1ndan dorudan personele ödenecei yada i_verene ödenmesi durumunda, bu tutarlar1n gelir yaz1lmay1p çal1_anlara aynen aktar1laca1 hususlar1n1n, banka ile özel kurulu_lar aras1nda yap1lacak maa_ ödeme protokollerinde aç1k aç1k belirtilmesinde fayda olduunu belirtmek isteriz.

- Promosyon ödemelerinin, banka taraf1ndan dorudan iktisadi faaliyeti olan kurumlara yap1lmas1 ve yap1lan ödemelerin kazanca dahil edilmesi durumunda ise ilgili kurum taraf1ndan çal1_anlara yap1lan ödemenin banka promosyonu olma niteliini kaybetmesi sebebiyle, ücretlerin vergilendirilmesine ili_kin hükümler çerçevesinde deerlendirilmesi gerekecektir.

2. Veraset ve intikal vergisi aç1s1ndan deerlendirme

- Bankalar taraf1ndan yap1lan protokol çerçevesinde söz konusu kurumlarda çal1_an personele promosyon ad1 alt1nda yap1lan ödemeler ivazs1z bir intikal nitelii ta_1mad11ndan, veraset ve intikal vergisi kapsam1nda deerlendirilemeyecektir.



 

 

Maliye Bakanl11 taraf1ndan www.gib.gov.tr adresli internet sitesinde 21 Kas1m 2008 tarihinde yay1nlanan 4 seri numaral1 Veraset ve 0ntikal Vergisi Kanunu Sirkülerinde, kamu ve özel kurulu_lar ile bankalar aras1nda yap1lan maa_ ödeme protokolleri gereince, bankalar taraf1ndan söz konusu kurulu_lara veya personeline ayni veya nakdi olarak yap1lan "e;promosyon"e; ödemelerinin gelir vergisi ve veraset ve intikal vergisi yönünden nas1l deerlendirilecei hususu hakk1nda aç1klamalar yap1lm1_t1r.

1. Gelir Vergisi Kanunu aç1s1ndan deerlendirme

Gelir Vergisi Kanununun 61. maddesinde ücretin tan1m1 yap1lm1_t1r. Buna göre ücret, i_verene tabi ve belirli bir i_yerine bal1 olarak çal1_anlara hizmet kar_1l11 verilen para ve ay1nlar ile salanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir. Ayn1 maddenin devam1nda ise ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminat1 (mali sorumluluk tazminat1), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakk1, prim, ikramiye, gider kar_1l11 veya ba_ka adlar alt1nda  ödenmi_ olmas1 veya bir ortakl1k münasebeti niteliinde olmamak _art1 ile kazanc1n belli bir yüzdesi _eklinde tayin edilmi_ bulunmas1 onun mahiyetini dei_tirmeyecei hüküm alt1na al1nm1_t1r.

An1lan Kanunun 62. maddesinde ise i_verenler, hizmet erbab1n1 i_e alan, emir ve talimatlar1 dahilinde çal1_t1ran gerçek ve tüzel ki_iler olarak tan1mlanm1_t1r.

4 seri numaral1 sirkülerde, bankalar taraf1ndan yap1lan promosyon ödemeleri; bu promosyonlar1n banka taraf1ndan dorudan çal1_anlara ödenmesi, i_verene ödenmekle beraber bu tutarlar1n i_veren taraf1ndan gelir olarak kay1tlara al1nmadan çal1_anlara aynen aktar1lmas1 veya bu ödemelerin personele deil de i_verene yap1lmas1 ve i_veren taraf1ndan bunlar1n gelir olarak kaydedilmesi durumlar1 ayr1 ayr1 deerlendirilmi_tir. Buna göre sirkülerde;

- Maa_ promosyonlar1n1n bankalar taraf1ndan, dorudan çal1_anlar1na puan veya nakit olarak ödenmesi durumunda, banka ile çal1_anlar aras1nda i_çi-i_veren ili_kisi olmad11ndan,

- Bankalar taraf1ndan, vergi mükellefi olsun veya olmas1n promosyon anla_mas1 yap1lan kuruma ödeme yap1lmas1 ve bu ödemelerin gelir olarak kaydedilmeden çal1_anlara aynen aktar1lmas1 halinde, ödeme yapan kurum arac1 durumunda olaca1ndan,

çal1_anlara yap1lan bu türden ödemelerin, ücret olarak deerlendirilmesinin mümkün bulunmad11 ifadesine yer verilmi_tir.

Bakanl1k taraf1ndan sirkülerde yap1lan bu aç1klamadan, söz konusu ödemelerin vergilendirilmesi konusunda kamu veya özel kurulu_ ayr1m1n1n yap1lmad11 görülmektedir.

Ancak sirkülerin sonundaki özet bölümünde, özel kurulu_lar aç1s1ndan yanl1_ anlamalara neden olabilecek bir aç1klaman1n bulunduu görülmektedir. Bu aç1klamada, ilgili protokoller gerei i_veren olan gerçek ve tüzel ki_ilere yap1lan promosyon ödemelerinin, i_verenin iktisadi faaliyetinin bulunmas1 halinde ticari/kurum kazanc1 olarak deerlendirilmesi gerektii belirtilmekte, yukar1da ayr1nt1lar1 verilen olas1l1klar (dorudan personele ödeme yada i_veren taraf1ndan gelir yaz1lmay1p dorudan personele ödenmesi durumu) için sadece kamu kesimi aç1s1ndan aç1klamalara yer verilmektedir. Sirkülerin bu bölümünde promosyonlar1n bankalar taraf1ndan özel kurulu_lar1n personeline dorudan verilmesi veya i_verene verilen promosyonlar1n gelir olarak kaydedilmeden çal1_anlara aynen aktar1lmas1 ihtimalleri hakk1nda herhangi bir aç1klama olmad11 görülmektedir.

Oysa sirkülerin önceki bölümlerinde, yukar1da belirtilen aç1klamalara yer verildiinden, promosyonlar1n bankalar taraf1ndan özel kurulu_lar1n personeline dorudan verilmesi veya i_verene verilen promosyonlar1n gelir olarak kaydedilmeden çal1_anlara aynen aktar1lmas1 halinde bu ödemelerin ücret olarak deerlendirilmesine gerek bulunmad11 kanaatindeyiz. Ancak bu hususlara, yani banka taraf1ndan dorudan personele ödeme yap1laca1n1n veya i_verene ödenmesi durumunda bu tutarlar1n gelir yaz1lmay1p çal1_anlara aynen aktar1laca1n1n, banka ile özel kurulu_lar aras1nda yap1lacak maa_ ödeme protokollerinde aç1k aç1k belirtilmesinde fayda olduunu belirtmekte fayda görmekteyiz.

Sirkülerde ayr1ca, promosyon ödemelerinin, banka taraf1ndan dorudan iktisadi faaliyeti olan kurumlara yap1lmas1 ve yap1lan ödemelerin kazanca dahil edilmesi durumunda, ilgili kurum taraf1ndan çal1_anlara yap1lan ödemenin, banka promosyonu olma niteliini kaybetmi_ olmas1 dolay1s1yla, ücretlerin vergilendirilmesine ili_kin hükümlere göre deerlendirilmesi gerektii belirtilmi_tir.

Buna göre yukar1da belirtilen sirkülerdeki aç1klamalar toplu olarak dikkate al1nd11nda;

- Maa_ promosyonlar1n1n bankalar taraf1ndan, gerek kamu gerekse de özel kurulu_lar1n çal1_anlar1na puan veya nakit olarak dorudan ödenmesi durumunda, banka ile çal1_anlar aras1nda i_çi-i_veren ili_kisi olmad11ndan, çal1_anlara yap1lan bu türden ödemelerin ücret olarak deerlendirilmemesi gerektii kanaatindeyiz.,

- Bankalar taraf1ndan, vergi mükellefi olsun veya olmas1n, promosyon anla_mas1 yap1lan kamu ve özel kurulu_lara ödeme yap1lmas1 ve bu ödemelerin gelir olarak kaydedilmeden çal1_anlara aynen aktar1lmas1 halinde, ödeme yapan kurum arac1 durumunda olaca1ndan, çal1_anlara yap1lan bu türden ödemelerin de ücret olarak deerlendirilmemesi gerektiini dü_ünüyoruz.

- Promosyon ödemelerinin, banka taraf1ndan dorudan iktisadi faaliyeti olan kurumlara yap1lmas1 ve yap1lan ödemelerin kazanca dahil edilmesi durumunda ise ilgili kurum taraf1ndan çal1_anlara yap1lan ödemenin banka promosyonu olma niteliini kaybetmesi dolay1s1yla ücretlerin vergilendirilmesine ili_kin hükümler çerçevesinde deerlendirilmesi gerekecei kanaatindeyiz.

2. Veraset ve 0ntikal Vergisi Kanunu aç1s1ndan deerlendirme

Veraset ve 0ntikal Vergisi Kanununun 1. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti tabiiyetinde bulunan _ah1slara ait mallar ile Türkiye'de bulunan mallar1n veraset tarikiyle veya herhangi bir suretle olursa olsun ivazs1z bir tarzda bir _ah1stan dier _ahsa intikalinin veraset ve intikal vergisine tabi olduu hükmü yer almaktad1r. Ayn1 Kanunun 2. maddesinin (d) f1kras1nda ise ivazs1z intikal tabirinin, hibe yoluyla veya herhangi bir tarzda olan ivazs1z iktisaplar1 ifade ettii hükme balanm1_t1r.

Buna göre, mallar1n veraset yoluyla veya her ne suretle olursa olsun ivazs1z bir _ekilde bir _ah1stan dier _ahsa intikali, veraset ve intikal vergisinin konusuna girmekte, ivazl1 intikaller ise bu vergi kapsam1nda deerlendirilmemektedir.

Bakanl1k, 4 seri numaral1 Veraset ve 0ntikal Vergisi Kanunu Sirkülerinde, bankalar1n, kendilerinden maa_ alan personele kredi temin etme, kredi kart1 verme, havale ve EFT i_lemlerinin yap1lmas1 gibi bankac1l1k i_lemlerinin bankalar1nda gerçekle_tirilmesini salamak suretiyle ve hesaplardaki at1l paray1 kullanarak ticari faaliyetlerini geni_letmeyi ve ticari kazanç elde etmeyi amaçlad1klar1 ifade edilmi_tir. Dolay1s1yla, bankalar taraf1ndan yap1lan protokol çerçevesinde söz konusu kurumlarda çal1_an personele promosyon ad1 alt1nda yap1lan ödemeler ivazs1z bir intikal nitelii ta_1mad11ndan, veraset ve intikal vergisi kapsam1nda deerlendirilemeyecektir.